Helal Haram Ne Demektir 12 Maddede Detaylı Açıklamalar

İslam’da helal olan şeyler haram olan şeylere göre çok daha fazladır

İslam rahmet ve güzellik dinidir. Yüce Allah insanlara sayısız nimet vermiş ve bu nimetlerden faydalanmaları hususunda onları serbest bırakmıştır.

Helal şeyler ve haram şeyler bir liste halinde sıralandığında haram kabul edilen şeylerin sınırlı olduğu buna karşın helal şeylerin çok daha fazla olduğu görülecektir. Zira İslam’da helaller haramlara göre çok daha geniş bir yer tutar. Haramların olması ise kulların sınanması için vardır.

“Her nefis ölümü tadacaktır. Sizi bir imtihan olarak hayır ile de şer ile de deniyoruz. Ancak bize döndürüleceksiniz.” (Enbiyâ-35)

Helal ve haram olanı İslam belirler, insanların helali haram, haramı helal kılma yetkisi yoktur

Bu hususta Kuran’da şöyle buyrulmuştur:

“Dilleriniz yalana alışageldiğinden dolayı, Allah’a karşı yalan uydurmak için, “Şu helâldir”, “Şu haramdır” demeyin. Şüphesiz, Allah’a karşı yalan uyduranlar, kurtuluşa eremezler.” (Nahl -116)

“Ey iman edenler! Allah’ın size helal kıldığı iyi ve temiz nimetleri (kendinize) haram etmeyin ve (Allah’ın koyduğu) sınırları aşmayın. Çünkü Allah haddi aşanları sevmez.” (Mâide- 87)

Bu ayeti kerimelerden de anlaşıldığı üzere insanların helal-haram dairesine uymaları ve konuyla alakalı kendilerince kıstaslar koymamaları gerekmektedir.

Helal olan her şey insanlar için faydalı, haram olan her şey ise insanlar için zararlıdır

Gerçekten de İslam’ın en büyük mucizelerinden birisi de helal sayılan şeylerin insanlar için faydalı, haram kabul edilen şeylerin ise zararlı olmasıdır. Zira yüce Allah’ın hükümlerinde rahmet vardır.

“Bu gün size temiz ve hoş şeyler helâl kılındı. Kendilerine kitap verilenlerin yiyecekleri size helâl, sizin yiyecekleriniz de onlara helâldir. Mü’min kadınlardan iffetli olanlarla, daha önce kendilerine kitap verilenlerden olan iffetli kadınlar da, mehirlerini vermeniz kaydıyla; evlenmek, zina etmemek ve gizli dost tutmamak üzere size helâldir. Her kim de inanılması gerekenleri inkar ederse bütün işlediği boşa gider. Ahirette de o, ziyana uğrayanlardandır.” (Mâide-5)

Ancak bazen insanlar helal ile haram konusunda kendi mantıklarını aşan durumlarla da karşılaşabilirler. Böylesi çok özel durumlarda kendi mantıklarının dediğini yapmak yerine yüce Allah’ın takdir ettiği gibi davranmak çok daha isabetli olacaktır. Muhakkak surette bu emir ve yasaklarda insanlar için çok faydalı sonuçlar vardır. Fakat insanlar bunları anlayamamaktadır. Yüce Allah bilir ancak aciz kullar bilemez.

Bu itibarla helal ve haram konusunda belirlenen naslara (kurallara) uymak ve şüpheci her türlü fikirden uzak durmak daha isabetli olacaktır.

Helal, mubah ve caiz kelimeleri aynı şeyler midir?

Günlük hayatta bu üç tabir birbirinin yerine kullanılmaktadır.

Mubah, yapılıp yapılmaması sevap veya günah olmayan her işe denir. Caiz de aynı anlama gelir.

Ancak din alimleri İslamî kuralları daha vurgulu ifade etmek için daha çok “helal” kelimesini kullanmayı tercih etmektedir.

Helal ve haram konusunda sadece Kuran’a bakmak yeterli midir?

Kuran-ı Kerim helal ve haramlar konusunda genel bir çerçeve çizmiştir. Ancak sadece Kuran-ı Kerim’de yazıp yazmadığına bakılarak haramlar ve helaller tam olarak tespit edilemez.

Zira İslamî kaynakların en büyüğü yüce Kuran’dır ancak tek kaynak değildir. Eğer bir mümin helaller ve haramlar konusunda eksiksiz bir bilgiye ulaşmak istiyorsa Hz. Muhammed’in sünnetine de bakmalıdır. Zira Kuran’daki emir ve yasakların nasıl uygulanacağını bizzat gösteren ve yaşamı ile bize örnek olan kişi Hz. Muhammed’dir.

Tabi burada asıl önemli olan husus sadece sahih kaynaklardan faydalanarak Hz. Muhammed’in sünnetini öğrenmektir.

Helal şeylerden faydalanınca Allah’a şükretmek gerekir

Şükür etmek müminlerin sahip olmaları gereken güzel özelliklerden biridir. Bir mümin kendisine nasip edilen helal ve temiz şeyler için Allah’a şükretmeyi ihmal etmemelidir.

“Artık Allah’ın size helâl ve temiz olarak verdiği rızıklardan yiyin. Eğer yalnız ona ibadet ediyorsanız, Allah’ın nimetine şükredin.” (Nahl-114)

Haram kelimesi ne anlama gelir?

Haram kelimesi sözlüklerde “bir şeyi men etme, yasaklama ve mahrum etme” anlamlarında kullanılmaktadır. İslam anlayışına göre “yasak” olan her şey haramdır.

İslam her şeyden önce bir hayat düzenidir. Bu düzende yapılması gerekenlere “farz” denir. Eğer bir şeyin kesin biçimde yapılmaması isteniyorsa o şey “haram”dır.

Ancak haramlar konusunda İslam’ın diğer dinlerden belirleyici bir farkı vardır. Diğer dinler harama bulaşmış insanları cezalandırmak için uzun izahatlar yaparken İslam bu hususta farklı bir bakış açısına sahiptir.

İslam’da da harama bulaşmak belli cezalarla cezalandırılır. Ancak İslam kişiye bireysel ahlak aşılayarak ve toplumda haram kaynaklarını kurutarak kişilerin harama bulaşma yollarını kapatmaktadır. Yani İslam sadece sonuçlara odaklanmamakta sorunların kaynağını da ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.

İlginizi Çekebilir: İstiğfar Hakkında 5 Soruda Bilinmesi Gereken Her Şey

Bir şeyin helal mi haram mı olduğunu nereden anlayacağız?

Helal-haram dairesi konusunda ilk kaynağımız yüce Kuran’dır. Kuran-ı Kerim’de hırsızlık, zina, faiz, domuz eti yemek, Allah dışında başka varlıklar için kurban kesmek, büyü yapmak, kan ve leş yemek, gıybet etmek, yetimin malını yemek, iftira etmek gibi pek çok haram açık bir şekilde dile getirilmiştir.

Aynı şekilde Hz. Muhammed de birçok hadisi ile müminlere helal ve haramın neler olduğunu bildirmiştir.

Kuran’a ve hadislere dayanan haramlara “kat’i haram” denir. Yasaklanan bu şeyler konusunda tereddüt yoktur.

Ancak bazı konular vardır ki İslam alimleri arasında tartışma konusu olmuştur. Çünkü bu hususlarda Kuran’da ve hadislerde açık bir hüküm yoktur. İşte bu tarzda sonradan alimler tarafından günah olduğu ifade edilen şeylere ise“zanni haram” adı verilmektedir. Mesela bazı alimlerin tüm deniz ürünlerini helal kabul etmesine rağmen bazılarının sadece balığı helal sayıp diğer canlıları haram sayması gibi.

Doğrudan haram ve dolaylı haram kavramları ne demektir?

Dini kaynaklarda iki tür haramdan bahsedilmektedir. Bunlar doğrudan haram (liaynihi haram) ve dolaylı haram (ligayrihi haram)dır.

Doğrudan haram zina etmek, hırsızlık yapmak ve içki içmek gibi haram olduğu apaçık belli olan haramlardır.

Dolaylı haramlar ise ilk bakışta haram gibi gözükmeyen fakat ayrıntılı düşünüldüğüne başka insanlara zarar verdiği tespit edilen haramlardır. Mesela cuma saatinde erkeklerin çalışması gibi.

Haram ve helal herkes içindir!

Bazı dinlerde kimi haramlar ruhbanlar (rahipler) sınıfı için geçersiz kabul edilmiştir. Bazen de toplumun bir kesimi için helal kabul edilen bir şey toplumun başka bir kesimi için haram sayılmıştır.

İslam’da böyle bir anlayış yoktur. İslam’da helaller ve haramlar herkes içindir. Hiç kimsenin haram ve helak konusunda bir imtiyazı yoktur. Zira İslam adalet ve rahmet dinidir.

Bir şeyin haram olup olmadığı konusunda şüpheye düşülürse ne yapılmalıdır?

Sonunun cevabını Hz. Muhammed’in şu hadisi şerifinde bulmak mümkündür:

“Şurası muhakkak ki, haramlar apaçık bellidir, helaller de apaçık bellidir. Bu ikisi arasında (haram veya helal olduğu) şüpheli olanlar vardır. İnsanlardan çoğu bunları bilmezler. Her kim bu şüpheli şeylerden kaçınırsa, dinini de, şerefini de korumuş olur. Kim de şüpheli şeylere yönelirse harama düşmüş olur, tıpkı koruluğun etrafında sürüsünü otlatan çoban gibi ki, her an koruluğa düşebilecek durumdadır. Haberiniz olsun, her melikin bir koruluğu vardır, Allah’ın koruluğu da haramlarıdır. Haberiniz olsun, cesette bir et parçası var ki, eğer o sağlıklı olursa, cesedin tamamı sağlıklı olur, eğer o bozulursa, cesedin tamamı bozulur. Haberiniz olsun bu et parçası kalptir.” (Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi)

Zaruri durumlarda haram bir şey helal olur mu?

Eğer zaruri durumlar olursa kişi haram sayılmış bir şeyi yapabilir. Ancak bunun ölçüleri bellidir ve bu ruhsat (izin) istismar edilmemelidir. Bu hususta şu Kuran ayeti yol gösterici mahiyettedir:

“Allah, size ancak leş, kan, domuz eti ve Allah’tan başkası adına kesileni haram kıldı. Ama kim mecbur olur da, istismar etmeksizin ve zaruret ölçüsünü aşmaksızın yemek zorunda kalırsa, ona günah yoktur. Şüphesiz, Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” (Bakara-173)

Eğer gerçekten yaşamınızı değiştirecek bir mucizeye ihtiyacınız var ise bundan böyle mucize aramanıza gerek kalmayacak; çünkü artık Her Kapıyı Açan Murat Duaları Kitabı'nın mucizesine siz de şahitlik edeceksiniz.

Şuraya tıklayıp Her Kapıyı Açan Murat Duaları Kitabı'nı indirin.

Aşağıdaki yorumlar bizi de gerçekten çok etkiledi, siz de şok olacaksınız:

blank blank blank blankblank blank blank blank blankblank blank blank blank blankblank blank

Daha bunlar gibi yüzlerce farklı ve ilgi çekici yorum var.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.