Fitre Nedir, Kimlere Verilir, Şartları Nelerdir?

Fitre ifadesinin sözlük anlamı

Fitre yani fıtır kelimesi “fıtr” sözcüğünden gelir.  Fıtr, sözlükte “orucu açmak”, fitre de “yaratılış” anlamına gelir. Günlük yaşamda kişilik anlamında kullandığımız “fıtrat” sözcüğü de buradan gelmektedir.

Fitre, kişinin yaratılışı gereği vermek zorunda olduğu sadakaya verilen isimdir. Yani bu ibadet “insanın yaratılışına uygun ibadet” anlamına gelmektedir. Zaten mümin kardeşlerine yardım etmek kadar ruhu olgunlaştıran çok az icraat olduğu da bir gerçektir.

Dini bir kavram olarak fitre

Dini kaynaklarda fitre için “Fıtır sadakası” tabiri kullanılır. Bu ifade Ramazan Bayramı’na yetişen her fert için verilen sadakanın karşılığıdır.

Fitre hem ailedeki yaşı reşit bireyler için hem de çocuklar için verilir.

İslam’a göre kimler fitre vermelidir?

İslami anlayışa göre bir insanın fitre vermesi için şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:

Müslüman olmak

Fitre verecek kişi Müslüman olmalıdır. Fitre vermek bir ibadet tarzıdır. Gayrimüslimler ve diğer inanç mensupları fitre vermekle yükümlü değildir.

Muhtaç olmamak, çoluk çocuğunu geçindirebilecek bir gelire sahip olmak

Kişi fitre vermek için belli bir mala sahip olmalıdır. İslam alimleri bu mal miktarının ailevi masraflar çıktıktan sonra elde bir miktar paranın kalması şeklinde tarif etmişlerdir. Bu noktada zekattan farklı bir ibadet tarzıdır.

Zira zekat için mal hesaplamasının üzerinden bir yıl geçmesi gerekirken fitrede böyle bir uygulama yoktur. Ayrıca fitre vermek için zekatta olduğu gibi zengin olmaya gerek yoktur. Eğer aile Ramazan masrafını ve Bayram giderlerini karşılayabiliyor ise fitre vermekle yükümlüdür.

Ehliyet sahibi olmak (Yaptığı şeylerin farkında olabilecek zekaya sahip olmak)

Fitre verecek mümin belli bir yaşa gelmiş olmalı ve aklî melekeleri yerinde bulunmalıdır.

Velayet sahibi olmak

Bir kişi velayeti altında olan kişiler için fitre vermek zorundadır. Eğer kişi aile reisi değilse ve ailenin parasal işleri kendisinden sorumlu değilse fitre verme sorumluluğu kendisinde değil aile reisindedir.

Fitre ne zaman verilir?

Fitre, İslam dünyasında daha çok Ramazan’ın son 2 günü verilmektedir. Genel kaide Bayram namazı kılınmadan önce fitrelerin verilmesidir. Amaç ihtiyaç sahiplerinin bayram ihtiyaçlarını erkenden karşılamalarını sağlamaktır. Ancak ramazanın başından itibaren hatta ramazan başlamadan evvel de fıtır sadakası verilebilir.

Kimlere fitre verilebilir?

Fitre de tıpkı zekat gibidir. Bu manada öncelikli olarak ihtiyaç sahiplerine verilmesi gerektiği bilinmelidir. Her şeyden önce yaşanılan yerdeki yoksullar ve ihtiyaç sahipleri gözetilir.

Eğer kişi yakınında bulunan muhtaçları görmezden gelir ve uzak yerlerdeki insanlara fitre gönderirse bu durum mekruh sayılır.

Bir kimse fitresini bir veya birkaç yoksula dağıtabilir. Aynı yoksula da birden çok mümin fitresini verebilir.

Kuran’da zekat ve fitre verilecek kişiler şu ayeti kerimede detaylı biçimde izah edilmiştir:

“Sadakalar (zekatlar), Allah’tan bir farz olarak ancak fakirler, düşkünler, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslam’a ısındırılacak olanlarla (özgürlüğüne kavuşturulacak) köleler, borçlular, Allah yolunda cihad edenler ve yolda kalmış yolcular içindir. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.” (Tevbe- 60)

Burada sıralanan insanlar dışında başka birilerine sadaka vermek doğru değildir.

İlginizi Çekebilir: 7 Soruda Cuma Namazı Hakkında Detaylı Bilgiler

Kimlere fitre verilemez?

Yukarıdaki ayeti kerimede sıralanan şahıslar dışında başka kimselere fitre verilemez.

Ayrıca ihtiyaç sahibi olsalar dahi anne, baba, büyük anne ve büyük baba, oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklara fitre verilmez.

Hangi akrabalara fitre verilebilir?

İhtiyaç sahibi olmaları durumunda şu akrabalara fitre verilebilir:

Eğer ihtiyaç sahibi iseler kayınvalideye, kayınpedere, kayınbiradere, üvey çocuğa, üvey babaya-anneye, kardeşe, geline, damada, fitre verilebilmektedir.

Ne kadar fitre verileceğine nasıl karar verilir?

Önceki çağlarda ne kadar fitre verileceğine şu malzemelerin belli bir miktarının değerine göre karar verilirdi:

  • Buğday veya buğday unu
  • Arpa veya arpa unu
  • Kuru üzüm
  • Kuru hurma

Ancak günümüzde fitre verilirken müminler bu ürünlerin maddi değerlerini tek tek hesaplayarak bir sonuca ulaşmazlar.

Bu işi Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı uzmanlar yürütür. Her sene Diyanet İşleri Başkanlığı o sene verilecek fitre miktarını belirler ve basın yayın kuruluşları aracılığıyla halka duyurur.

Fitre hem manevi hem de toplumsal bir ibadettir

Sadaka hükmünde de geçen fitre hem yoksulların sevilmesini sağlayarak toplumsal dayanışmayı sağlar hem de kişilerin gönlünün Allah’ın nuru ile dolmasına vesile olur. Bu manada fitre çok boyutlu bir ibadet olup mutlak surette yerine getirilmesi gereken ilahi bir ödevdir.

Ayrıca bu ilahi ödev zekatta olduğu gibi sadece zenginlerin yükümlü olduğu bir ibadet olmayıp geçinebilen herkesi sorumlu tuttuğu için çok daha geniş kitleleri bir araya getiren ilahi bir nimettir.

Eğer gerçekten yaşamınızı değiştirecek bir mucizeye ihtiyacınız var ise bundan böyle mucize aramanıza gerek kalmayacak; çünkü artık Her Kapıyı Açan Murat Duaları Kitabı'nın mucizesine siz de şahitlik edeceksiniz.

Şuraya tıklayıp Her Kapıyı Açan Murat Duaları Kitabı'nı indirin.

Aşağıdaki yorumlar bizi de gerçekten çok etkiledi, siz de şok olacaksınız:

blank blank blank blankblank blank blank blank blankblank blank blank blank blankblank blank

Daha bunlar gibi yüzlerce farklı ve ilgi çekici yorum var.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.